Ազապբաշի. ով է փեսայի «աջ ձեռքը» և ինչ է անում հարսանիքին
Ով է ազապբաշին հայկական հարսանիքում, ինչ է նշանակում անունը, ինչպես էր ընտրվում նախկինում, ինչ դեր ունի այսօր և ինչով է տարբերվում քավորից։
Ազապբաշի բառը շատ երիտասարդ զույգերի համար անծանոթ է, բայց նրանց ծնողներն ու պապիկները այն լավ գիտեն։ Սա փեսայի կողմի ամենակենդանի դերերից մեկն է. մարդը, ով փեսայի կողքին է հարսանիքի ողջ ընթացքում ու պատասխանատու է ուրախության, կարգի և ընկերական խմբի համար։ Այս հոդվածում պատմում ենք՝ ինչ է նշանակում անունը, ինչ դեր է ունեցել ավանդաբար և ինչպես կարելի է պահպանել այն այսօր։
Նկատի ունեցեք. ազգագրական նկարագրություններում դերի մանրամասները տարբեր շրջաններում տարբեր են, ուստի ստորև գրածը ընդհանրացված պատկեր է, ոչ թե միակ «ճիշտ» կանոն։
Ինչ է նշանակում «ազապբաշի»
«Ազապ» ավանդաբար անվանել են չամուսնացած երիտասարդին, իսկ «բաշի» նշանակում է գլխավոր, ղեկավար։ Այսինքն՝ ազապբաշին ամուրի երիտասարդների խմբի գլխավորն է։ Ազգագրական աղբյուրներում նրան անվանում են նաև մակարապետ, այսինքն՝ հարսանիքի «գլխավոր կարգավորող»։
Ավանդական դերը
Ազգագրական նկարագրությունների համաձայն՝ փեսայի կողքին լինում էր ազապների խումբ՝ ամուրի ընկերներ և ազգականներ, իսկ նրանց ղեկավարը՝ ազապբաշին, միշտ փեսայի կողքին էր։ Նրա պարտականությունն էր հոգալ փեսայի շրջապատի կարգը, թափորի ընթացքը և ուրախ մթնոլորտը։ Նկարագրվում է նաև, որ ազապբաշուն ընտրում էին հարսանիքից մեկ օր առաջ՝ երբեմն փեսայի ամուրի ընկերների միջև աճուրդով։ Այսօր սովորաբար փեսան ինքն է որոշում, թե ով լինի այդ դերում։
Ինչով է տարբերվում քավորից
| Քավոր | Ազապբաշի | |
|---|---|---|
| Բնույթ | Հոգևոր հովանավոր, զույգի «երկրորդ ծնողը» | Փեսայի ընկերական շրջանի գլխավոր, ուրախության և կարգի պատասխանատու |
| Ամուսնացած է | Ցանկալի է՝ այո | Ավանդաբար՝ ամուրի երիտասարդ |
| Եկեղեցում | Խաչը պահում է զույգի գլխավերևում | Սովորաբար ներկա է որպես փեսայի մերձավոր |
| Հարաբերություն զույգի հետ | Ցմահ, հաճախ դառնում է երեխաների կնքահայր | Հարսանիքի օրվա դեր, երբեմն՝ մտերիմ ընկերության շարունակություն |
Քավորի դերի մասին մանրամասն գրել ենք առանձին՝ քավորի պարտականությունների հոդվածում։
Ինչ կարող է անել ազապբաշին այսօր
Այսօր սա ավելի շատ պատվավոր և ուրախ դեր է։ Ահա այն, ինչ նրան կարելի է վստահել.
- Փեսայի ընկերների խմբի համակարգում. ժամերը, հավաքը, հագուստի ընդհանուր ոճը։
- Հարսի տանը դուռ բռնելու և կոշիկի ծեսերին փեսայի կողմի ներկայացուցչություն։
- Փեսայի ընկերների պարի և ներկայացման կազմակերպում խնջույքին։
- Փեսայի անհրաժեշտ իրերի պահում (մատանիներ, ծրարներ, հեռախոս, ջուր)։
- Ընկերական անակնկալ. օրինակ՝ կարճ տեսանյութ, երգ կամ շնորհավորանք։
Ինչպես ընտրել ազապբաշի
Հարցրեք ինքներդ ձեզ՝ ո՞վ է այն մարդը, ում վրա փեսան կարող է ապավինել օրվա ամենաանհանգիստ պահերին։ Լավ ազապբաշին հանգիստ է, կազմակերպված, գիտի ժամանակին կանգ առնել կատակում և հարգում է երկու ընտանիքներին։ Խոսեք նրա հետ նախապես. տվեք օրվա ժամանակացույցը և նրա հեռախոսահամարը՝ լուսանկարչին ու հանդիսավարին։
Փեսայի կողմի ծեսերի ամբողջ պատկերի համար տեսեք հայկական հարսանեկան ավանդույթների ակնարկը։
Երբ դերերը բաժանված են, մնում է գտնել մատուցողներին. համեմատեք hars.am-ի մատուցողներին ըստ կատեգորիայի և քաղաքի, տեսեք լուսանկարներ ու գներ և անվճար կապվեք նրանց հետ։
Հաճախ տրվող հարցեր
Պարտադի՞ր է ազապբաշի ունենալը։+
Ոչ։ Շատ հարսանիքներում այդ դերը միանում է քավորի կամ փեսայի ամենամտերիմ ընկերոջ դերին։
Կարո՞ղ է ազապբաշին լինել ամուսնացած։+
Ավանդույթով՝ ամուրի երիտասարդ է, բայց այսօր դա խիստ չի պահպանվում։ Որոշեք ընտանիքով։
Ազապբաշին փո՞ղ է ստանում կամ վճարո՞ւմ։+
Պարտադիր կանոն չկա. նվերը կամ խորհրդանշական գումարը ընտանիքի ցանկությունն է։
