Փեսայի կոստյում և պատրաստություն. ամբողջական ուղեցույց

Փեսայի կոստյումն ընտրելը թվում է ավելի պարզ, քան հարսի զգեստը, բայց հենց այդ պատճառով այն հաճախ թողնում են վերջին պահին։ Արդյունքում երկար թևքեր, անհարմար կոշիկներ և պիջակ, որը լուսանկարներում ուսերին ծալքեր է տալիս։ Իսկ հայկական հարսանիքում փեսան ոչ միայն լավ տեսք պետք է ունենա, այլև ամբողջ օրը ղեկավարի փեսայի կողմի կազմակերպչական գործերը։

Այս ուղեցույցում կանդրադառնանք կոստյումի կամ սմոքինգի ընտրությանը, չափսերի ուղղումներին, կոշիկներին և աքսեսուարներին, ինչպես նաև փեսայի պարտականություններին հայկական ավանդույթում, ախպերտղայի դերին և փեսայի կողմի կազմակերպմանը։ Վերջում կգտնեք գործնական ցուցակ, որը կօգնի ոչինչ չմոռանալ։

Փեսայի կոստյում, թե՞ սմոքինգ

Սմոքինգը ավելի պաշտոնական է. այն ունի ատլասե կամ մետաքսե օձիք, ատլասե շերտ տաբատի կողքին և սովորաբար կրվում է թիթեռնիկով։ Այն հիանալի համապատասխանում է երեկոյան, շքեղ հանդեսին մեծ դահլիճում։ Դասական կոստյումը ավելի բազմակողմանի է և հարմար է թե՛ ցերեկային, թե՛ երեկոյան, թե՛ բացօթյա հարսանիքի համար։

Գույնը

• Մուգ կապույտ՝ ամենաբազմակողմանի ընտրությունը, լավ է երևում թե՛ արևի լույսով, թե՛ սրահում։
• Սև՝ դասական, հատկապես սմոքինգի համար, բայց ցերեկային լուսանկարներում կարող է ծանր երևալ։
• Մոխրագույն՝ նրբագեղ և ժամանակակից, համադրվում է պաստելային ձևավորման հետ։
• Բեժ և բաց երանգներ՝ ամառային և բացօթյա հարսանիքի համար, բայց պահանջում են զգուշություն ամբողջ օրը։
• Կանաչ կամ բորդո թավշյա պիջակ՝ համարձակ երեկոյան տարբերակ ձմեռային հարսանիքի համար։

Քննարկեք գույնը հարսի հետ. կոստյումը պետք է ներդաշնակ լինի զգեստի երանգի, ծաղկեփնջի և ընդհանուր ձևավորման հետ։ Եռամաս կոստյումը՝ բաճկոնակով, հարմար է այն դեպքում, երբ պիջակը երեկոյան հանելու եք, իսկ փեսան դեռ պետք է կոկիկ տեսք ունենա։

Փեսայի կոստյում ըստ սեզոնի և գործվածքի

Գործվածքը նույնքան կարևոր է, որքան գույնը։ Երևանյան հուլիսին փեսայի կոստյումը պետք է «շնչի», այլապես արդեն լուսանկարահանման ժամանակ փեսան կհոգնի շոգից։ Ամառային հարսանիքի համար ընտրեք թեթև բուրդ, բրդի և վուշի խառնուրդ կամ առանց աստառի պիջակ, իսկ վերնաշապիկը՝ բնական բամբակից։ Մաքուր վուշը գեղեցիկ է, բայց արագ ճմրթվում է, ուստի այն ավելի հարմար է ոչ պաշտոնական, բացօթյա արարողությանը։

Աշնանը և ձմռանը կարելի է ընտրել ավելի խիտ բուրդ, թավիշ կամ տվիդ, իսկ ցուրտ օրերի համար մտածել նաև վերարկուի մասին, որը ներդաշնակ կլինի կոստյումի հետ։ Եթե լինելու է եկեղեցական պսակ, հիշեք, որ եկեղեցում կարող է զով լինել նույնիսկ ամռանը, իսկ լուսանկարահանումը դրսում՝ շատ տաք։ Ընտրեք այնպիսի կոստյում, որը հարմար է երկու պայմաններում էլ։

Կարել տալ, գնել պատրաստի, թե վարձել

Կա երեք հիմնական տարբերակ, և յուրաքանչյուրն ունի իր առավելությունները։ Ընտրությունը կախված է բյուջեից, ժամանակից և նրանից, թե որքան հաճախ եք պատրաստվում կրել կոստյումը հարսանիքից հետո։

Փորձարկումներ և ուղղումներ

Նույնիսկ թանկ կոստյումը վատ կնստի առանց ուղղման։ Պլանավորեք առնվազն երկու-երեք փորձարկում, իսկ վերջինը՝ հարսանիքից 1–2 շաբաթ առաջ։ Փորձարկմանը գնացեք այն կոշիկներով և վերնաշապիկով, որոնք կրելու եք հարսանիքին։

• Պիջակի ուսերը պետք է ավարտվեն ձեր ուսի եզրին, առանց ծալքերի։
• Վերնաշապիկի թևքը պետք է երևա պիջակի թևքից մոտավորապես մեկ սանտիմետր։
• Տաբատը պետք է թեթևակի հպվի կոշիկին, ոչ թե ծալքերով կուտակվի։
• Կոճկված պիջակը չպետք է ձգվի և «X» ձևով ծալքեր տա։
• Նստեք, պարեք և ձեռքերը բարձրացրեք. հարսանիքին հենց դա եք անելու։

Կոշիկներ և աքսեսուարներ

Կոշիկները փեսայի ամենաթերագնահատված մասն են։ Դասական օքսֆորդները կամ դերբիները ճիշտ ընտրություն են, բայց նոր կոշիկները պետք է նախապես մաշել՝ տանը կրելով մի քանի երեկո։ Հարսանեկան օրը կարող է տևել տասնհինգ ժամ, և պարահրապարակում ցավող ոտքերը կփչացնեն ամբողջ տրամադրությունը։

Աքսեսուարները ընտրեք պարզ և ներդաշնակ.

• փողկապ կամ թիթեռնիկ՝ համադրված հարսանիքի գունային գամմայի հետ,
• կոճակներ թևքերի համար, ժամացույց, գոտի կամ տաբատակալներ,
• գուլպաներ, որոնց գույնը համապատասխանում է տաբատին կամ կոշիկներին,
• կրծքագրպանի թաշկինակ,
• բուտոնյեր, որը կրկնում է հարսի ծաղկեփնջի ծաղիկները։

Ծաղկային մանրամասների մասին ավելին կարդացեք հարսի ծաղկեփնջի և ծաղկային ձևավորման մասին հոդվածում։ Իսկ կոստյումների, կոշիկների և աքսեսուարների վաճառողներին կարող եք համեմատել հարսանեկան խանութ-սրահների բաժնում։

Փեսայի պարտականությունները հայկական ավանդույթով

Հայկական հարսանիքում փեսան և նրա կողմը ավանդաբար ունեն կազմակերպչական մեծ դեր։ Տարբեր շրջաններում և ընտանիքներում սովորույթները տարբեր են, և այսօր շատ զույգեր ծախսերն ու պարտականությունները բաժանում են երկու ընտանիքների միջև։ Այնուամենայնիվ, կան ավանդույթներ, որոնց մեծ մասը պահպանվում է մինչ օրս։

• Փեսայի կողմը երթով գնում է հարսի տուն՝ նրան տանելու, հաճախ երաժշտությամբ և պարով։
• Որոշ ընտանիքներում փեսայի կողմն է բերում հարսի զգեստը, կոշիկները կամ նվերները։
• Հարսի տանը փեսայի կողմը «գնում» է դուռը, որ բռնում է հարսի եղբայրը, և փրկագնում է հարսի թաքցրած կոշիկը։
• Փեսայի ընտանիքը դիմավորում է նորապսակներին իրենց տանը՝ լավաշով, ափսե ջարդելով և աղ ու հացով։

Այս արարողությունների մանրամասները կգտնեք հարսի տնից դուրս գալու ավանդույթների մասին հոդվածում։ Նախապես պատրաստեք ծրարներ՝ դռան և կոշիկի «փրկագնի» համար, որպեսզի պահին չշփոթվեք։

Ախպերտղան և մակարապետը. ով է փեսայի աջ ձեռքը

Ավանդական հայկական հարսանիքում մակարապետը փեսայի կողմի գլխավոր կազմակերպիչն էր, որը ղեկավարում էր երթը և արարողությունների ընթացքը։ Այսօր այդ դերը հիմնականում կատարում է ախպերտղան՝ փեսայի եղբայրը կամ ամենամտերիմ ընկերը, որը ամբողջ օրը նրա կողքին է։ Կարևոր է չշփոթել ախպերտղային քավորի հետ. քավորը զույգի հոգևոր ծնողն է, ում մասին կարող եք կարդալ քավորի մասին մեր հոդվածում։

Ախպերտղայի հիմնական պարտականություններն են.

1. առավոտյան օգնել փեսային պատրաստվել և հետևել ժամանակին,
2. պահել ծրարները, պահեստային բուտոնյերը և անհրաժեշտ մանր իրերը,
3. հարսի տանը բանակցել դռան և կոշիկի համար՝ կատակով ու ջերմությամբ,
4. կապ պահել վարորդների, լուսանկարչի և սրահի հետ,
5. ռեստորանում խոսք ասել, պարի հրավիրել հյուրերին և պահել տրամադրությունը։

Ընտրեք ախպերտղա, ով պատասխանատու է, հանգիստ և լավ է ճանաչում ձեր ընտանիքը։ Նրա հետ նախապես անցեք ամբողջ օրվա ընթացքը, որ հարսանիքի օրը փեսան կարողանա կենտրոնանալ հարսի և հյուրերի վրա։

Փեսայի կողմի կազմակերպչական հարցեր

Փեսայի կողմը սովորաբար պատասխանատու է նաև կորտեժի, երթի երաժշտության և մի շարք այլ մանրամասների համար։ Նախապես համաձայնեցրեք ընտանիքների միջև, թե ով ինչի համար է պատասխանատու, որպեսզի հարսանիքի օրը թյուրիմացություններ չլինեն։

• Մեքենաներ և կորտեժ. որոշեք մեքենաների քանակը, երթուղին և վարորդներին։
• Երաժշտություն երթի համար. շատ ընտանիքներում դհոլն ու զուռնան ուղեկցում են փեսայի կողմին դեպի հարսի տուն։
• Ժամանակացույց. ճշտեք, թե երբ է փեսայի կողմը հասնում հարսի տուն, որ հարսն էլ պատրաստ լինի։
• Նվերներ և ծրարներ. պատրաստեք նախօրոք և հանձնեք վստահելի մարդու։

Փեսայի խնամքը հարսանիքից առաջ

Սանրվածքը արեք հարսանիքից մոտավորապես 5–7 օր առաջ, որպեսզի մազերը բնական տեսք ունենան, իսկ մորուքը ուղղեք մեկ-երկու օր առաջ։ Եթե մաշկը զգայուն է, մի՛ սափրվեք հենց հարսանիքի առավոտյան։ Եղունգների խնամքը նույնպես կարևոր է, քանի որ մատանիներով ձեռքերի լուսանկարները շատ են լինելու։

Նախորդ գիշերը լավ քնեք և մի՛ կազմակերպեք աղմկոտ հավաքույթ հենց հարսանիքի նախօրեին։ Առավոտյան անպայման նախաճաշեք, քանի որ հաջորդ անգամ կարող եք հանգիստ ուտել միայն երեկոյան։

Փեսայի ցուցակ. ոչինչ չմոռանալու համար

1. 3–4 ամիս առաջ՝ ընտրել կոստյումի ոճը և պատվիրել կամ գնել այն։
2. 2 ամիս առաջ՝ ընտրել կոշիկները և սկսել մաշել դրանք։
3. 1 ամիս առաջ՝ հաստատել ախպերտղային, մեքենաները և երաժիշտներին։
4. 2 շաբաթ առաջ՝ վերջին փորձարկումը և աքսեսուարների ստուգումը։
5. 1 շաբաթ առաջ՝ սանրվածք, ծրարներ, ժամանակացույցի վերջնական ստուգում։
6. Նախորդ երեկոյան՝ կոստյումը արդուկված, կոշիկները փայլեցված, մատանիները հանձնված պատասխանատուին։

Լավ նստող փեսայի կոստյումը և մտածված կազմակերպումը փեսային թույլ են տալիս վայելել իր օրը։ Համեմատեք փեսայի կոստյումների և աքսեսուարների խանութ-սրահները hars.am-ում, դիտեք լուսանկարները, «սկսած» գներն ու կարծիքները, և կապվեք անմիջապես՝ հեռախոսով, WhatsApp-ով կամ Telegram-ով։