Նշանդրեք. ավանդույթներ, սկուտեղներ և կազմակերպման ցուցակ
Փոքր և մեծ նշան, սկուտեղներ, մատանի, տանը թե ռեստորանում. ամեն ինչ նշանի արարողության մասին և գործնական կազմակերպման ցուցակ։

Բովանդակություն+
Նշանդրեքն այն երեկոն է, երբ հարսնացուն ստանում է նշանի մատանին, իսկ երկու ընտանիքները հրապարակավ հայտարարում են առաջիկա հարսանիքի մասին։ Խնամախոսությունից հետո սա առաջին մեծ տոնն է, և հենց այստեղ են սովորաբար ծանոթանում երկու կողմերի հարազատները։ Այս ուղեցույցում կգտնեք ամեն ինչ՝ ավանդույթներից և սկուտեղներից մինչև վայրի ընտրություն ու կազմակերպման ցուցակ։
Ինչպես հայկական մյուս ծեսերը, նշանի արարողությունն էլ տարբեր շրջաններում և ընտանիքներում տարբեր կերպ է անցնում։ Ստորև ներկայացնում ենք ամենատարածված սովորույթները, իսկ թե որոնք պահպանել, որոշեք ձեր ընտանիքների հետ միասին։
Ինչ է նշանդրեքը. փոքր նշան և մեծ նշան
Շատ ընտանիքներում տարբերում են երկու փուլ։ Փոքր նշանն անցնում է միայն ամենամտերիմների շրջանում. երկու ընտանիքները հավաքվում են հարսի տանը, փեսայի կողմը բերում է մատանին, և պաշտոնապես «խոսք են կապում»։ Երբեմն այն միավորվում է խնամախոսության հետ։
Մեծ նշանն արդեն տոն է. հրավիրվում են երկու կողմերի հարազատներն ու ընկերները, լինում է երաժշտություն, պար, կենացներ։ Այսօր շատ զույգեր կազմակերպում են միայն մեկ արարողություն՝ կա՛մ համեստ ընտանեկան երեկո, կա՛մ ռեստորանային խնջույք։ Երկու տարբերակն էլ ընդունելի են, և ընտրությունը կախված է ձեր նախասիրություններից ու բյուջեից։
Ով է կազմակերպում և ով է վճարում
Ավանդաբար նշանը կազմակերպվում էր հարսի ծնողների տանը, և հյուրասիրությունը հոգում էր հարսի ընտանիքը։ Փեսայի կողմը պատասխանատու էր մատանու, նվերների և զարդարված սկուտեղների համար։ Այս բաժանումը մինչ օրս պահպանվում է շատ ընտանիքներում։
Երբ արարողությունը տեղափոխվում է ռեստորան, ծախսերը հաճախ բաժանվում են համաձայնությամբ, կամ դրանք ամբողջությամբ իր վրա է վերցնում փեսայի ընտանիքը։ Կոնկրետ կանոն չկա։ Կարևոր է այս հարցը քննարկել նախապես, հանգիստ և անկեղծ, որպեսզի ոչ մի կողմ իրեն ծանրաբեռնված չզգա։
Հյուրերի ցուցակ
Հյուրերի թիվը նույնպես արժե համաձայնեցնել երկու կողմերի միջև։ Լավ սկզբունք է հավասարակշռությունը. եթե մի ընտանիքը հրավիրում է 40 հոգու, իսկ մյուսը՝ 10, երեկոն կարող է անհավասար թվալ։ Սովորաբար նշանին հրավիրում են ամենամոտ հարազատներին և մտերիմ ընկերներին, իսկ ավելի լայն շրջանակը թողնում են հարսանիքին։
Նշանի սկուտեղներ և նվերներ հարսին
Փեսայի կողմի բերած սկուտեղները նշանի ամենագեղեցիկ ու լուսանկարվող մասն են։ Դրանք զարդարվում են ծաղիկներով, ժապավեններով ու մոմերով, իսկ պարունակությունը խորհրդանշում է առատություն և քաղցր կյանք։ Սկուտեղների քանակն ու կազմը տարբեր ընտանիքներում տարբեր են։
- Նշանի մատանին՝ գեղեցիկ տուփի մեջ, հաճախ առանձին զարդարված սկուտեղի վրա։
- Զարդեր հարսի համար՝ ականջօղեր, վզնոց կամ ապարանջան, եթե այդպես է ընդունված ընտանիքում։
- Շոկոլադ, քաղցրավենիք և չրեր։
- Թարմ մրգեր։
- Կոնյակ կամ գինի՝ զարդարված շշերով։
- Ծաղկեփունջ հարսի և նրա մոր համար։
- Երբեմն՝ օծանելիք, կոշիկ կամ այլ անձնական նվերներ հարսին։
Սկուտեղների ձևավորումն այսօր հիմնականում պատվիրում են տարոսիկներ պատրաստող վարպետներից, որոնք սովորաբար պատրաստում են նաև նշանի հավաքածուներ։ Տարոսիկների և սկուտեղների բաժնում կարող եք համեմատել տարբեր վարպետների աշխատանքներն ու գները։ Որոշ ընտանիքներում հարսի կողմն էլ պատասխան նվեր է պատրաստում փեսայի համար, օրինակ՝ ժամացույց կամ մատանի։
Ինչպես է անցնում նշանի արարողությունը
Չնայած տարբերություններին՝ արարողության հիմնական ընթացքը մոտավորապես նույնն է։ Ահա տիպային հերթականությունը.
- Փեսայի կողմը ժամանում է սկուտեղներով, հաճախ երաժշտության ուղեկցությամբ։
- Հարսի ընտանիքը դիմավորում է հյուրերին, և ընտանիքները ողջունում են միմյանց։
- Փեսայի կողմի ավագը կամ հայրը խոսք է ասում և հիշեցնում տրված համաձայնության մասին։
- Փեսան կամ փեսայի մայրը մատանին դնում է հարսի մատին. ով է դա անում, տարբեր ընտանիքներում տարբեր է։
- Հնչում են կենացներ, որոնցից առաջինը սովորաբար նվիրվում է զույգին և երկու ընտանիքներին։
- Սկսվում են պարերը, իսկ երեկոյի վերջում հաճախ կտրում են նշանի տորթը։
Որոշ ընտանիքներ մատանիները նախապես օրհնել են տալիս եկեղեցում։ Եթե սա ձեզ համար կարևոր է, նախօրոք խոսեք ձեր ծխի քահանայի հետ։
Երաժշտություն, պար և տորթ
Նույնիսկ համեստ երեկոն շատ ավելի կենդանի է դառնում կենդանի երաժշտությամբ կամ լավ ընտրված երգացանկով։ Տնային նշանին բավական է մեկ երաժիշտ կամ պատրաստի ցանկ, իսկ ռեստորանում կարող եք հրավիրել փոքր նվագախումբ կամ DJ։ Նշանի տորթը պարտադիր չէ, բայց այն գեղեցիկ ավարտ է տալիս երեկոյին և լավ կադր է լուսանկարչի համար։ Եթե այն պատվիրում եք, ընտրեք հարսանեկանից ավելի պարզ ու փոքր տարբերակ։
Նշանդրեք տանը, թե ռեստորանում
Սա ամենահաճախ տրվող հարցերից է։ Տնային նշանն ավելի մտերմիկ է և ավանդական, իսկ ռեստորանն ազատում է ընտանիքին խոհանոցային հոգսերից և թույլ է տալիս ավելի շատ հյուրեր հրավիրել։ Համեմատեք երկու տարբերակները.
| Չափանիշ | Տանը | Ռեստորանում |
|---|---|---|
| Հյուրերի թիվը | Սովորաբար մինչև 20-30 | Կարող է լինել 30-ից մինչև 100 և ավելի |
| Մթնոլորտ | Մտերմիկ, ընտանեկան | Տոնական, ազատ պարահրապարակով |
| Նախապատրաստություն | Մեծ բեռ հարսի ընտանիքի վրա | Սպասարկումը ռեստորանինն է |
| Ծախսեր | Սովորաբար ավելի ցածր | Կախված է մենյուից և հյուրերի թվից |
| Լուսանկարներ | Կախված է տան լուսավորությունից | Ավելի հեշտ է կազմակերպել գեղեցիկ ֆոն |
Եթե ընտրում եք ռեստորան, փնտրեք փոքր կամ միջին սրահ. մեծ դահլիճում 40 հյուրը կարող է կորած թվալ։ Ռեստորանների և սրահների բաժնում կարող եք ֆիլտրել ըստ քաղաքի և տեսնել սրահների լուսանկարներն ու գները «սկսած»։
Նշանի մատանի. ինչպես ընտրել
Մատանին ավանդաբար ընտրում է փեսան, երբեմն ծնողների օգնությամբ։ Այսօր շատ զույգեր այն ընտրում են միասին, որպեսզի հարսնացուն կրի իր ճաշակին համապատասխան զարդ։ Եթե անակնկալ եք պատրաստում, գաղտնի պարզեք մատի չափսը, օրինակ՝ նրա մեկ այլ մատանու միջոցով։
- Մատանին գնեք նշանից առնվազն 3-4 շաբաթ առաջ, որ ժամանակ լինի չափսը փոխելու։
- Հարցրեք, արդյոք ոսկերիչը չափսն անվճար է փոխում։
- Մտածեք, թե ինչպես է նշանի մատանին համադրվելու ապագա հարսանեկան մատանու հետ։
Մանրամասն խորհուրդներ կգտնեք նշանի և հարսանեկան մատանիների մասին հոդվածում։
Ինչ հագնել նշանին
Հարսնացուի նշանի զգեստը սովորաբար սպիտակ չէ. սպիտակը պահում են հարսանիքի համար։ Տարածված են պաստելային, փոշեվարդագույն, շամպայնի, կապույտ կամ բորդո երանգները։ Զգեստը կարող է լինել երեկոյան, բայց ոչ չափազանց շքեղ, որպեսզի հարսանիքի օրվա կերպարը մնա ամենատպավորիչը։
Այս երեկոն նաև լավ առիթ է փորձելու վարսահարդարին ու դիմահարդարին։ Եթե մասնագետն արդեն ընտրված է հարսանիքի համար, նշանի կերպարը կօգնի հասկանալ, թե ինչն է ձեզ սազում։ Կարող եք նաև համեմատել մի քանի վարպետի աշխատանքներ և ընտրել նրան, ում ոճն ամենամոտն է ձեզ։ Փեսայի համար դասական կոստյումը կամ կոկիկ վերնաշապիկն ու տաբատը միշտ ճիշտ ընտրություն են։
Նշանդրեքի կազմակերպման ցուցակ
Որպեսզի ոչինչ չմոռանաք, օգտվեք այս քայլ առ քայլ ցուցակից։ Ժամկետները մոտավոր են և կախված են ընտրած ամսաթվից ու սեզոնից։
- 2-3 ամիս առաջ. համաձայնեցրեք ամսաթիվը, ձևաչափը և հյուրերի մոտավոր թիվը երկու ընտանիքների հետ։
- 2 ամիս առաջ. ընտրեք և ամրագրեք վայրը, եթե նշանը ռեստորանում է։
- 6-8 շաբաթ առաջ. պատվիրեք լուսանկարիչ և, անհրաժեշտության դեպքում, երաժիշտներ։
- 1 ամիս առաջ. գնեք մատանին, պատվիրեք սկուտեղները, զգեստը և տորթը։
- 2-3 շաբաթ առաջ. ուղարկեք հրավերները կամ զանգահարեք հյուրերին։
- 1 շաբաթ առաջ. ճշտեք մենյուն, նստատեղերը և օրվա ժամանակացույցը։
- Նախօրեին. ստուգեք սկուտեղների առաքումը և պատրաստեք մատանին։
Խորհուրդ. մի՛ խնայեք լուսանկարչի վրա։ Մատանին դնելու պահը, ծնողների արձագանքը և զարդարված սկուտեղներն այն կադրերն են, որոնք կուզենաք տարիներ անց էլ նայել։ Նախքան պատվիրելը դիտեք լուսանկարչի ամբողջական ֆոտոշարքերը, ոչ միայն լավագույն կադրերը։
Նշանից մինչև հարսանիք. հաջորդ քայլերը
Նշանի և հարսանիքի միջև սովորաբար անցնում է մի քանի ամսից մինչև մեկ տարի։ Այս ժամանակահատվածում ընտրում են քավորին, որոշում եկեղեցու և պսակի ամսաթիվը, ամրագրում հարսանեկան սրահը և մյուս մատուցողներին։ Հաճախ հենց նշանի երեկոյին են ընտանիքները պայմանավորվում հարսանիքի մոտավոր ամսաթվի մասին։
Այս ընթացքում հարսնացուն կրում է նշանի մատանին, իսկ ընտանիքները շարունակում են ավելի մոտիկից ճանաչել միմյանց՝ հյուր գնալով իրար տոներին ու ընտանեկան հավաքույթներին։ Օգտվեք այս ժամանակից՝ հանգիստ համեմատելու մատուցողներին և ամրագրելու լավագույններին, նախքան նրանց օրացույցը կլցվի։
Եթե դեռ չեք անցել նախորդ փուլը, կարդացեք խնամախոսության մասին մեր ուղեցույցը, իսկ ամբողջական պատկերի համար՝ հայկական հարսանեկան ավանդույթների ակնարկը։
Լավ կազմակերպված նշանդրեքը հիանալի մեկնարկ է ամբողջ հարսանեկան ճանապարհի համար։ hars.am-ում կարող եք մեկ տեղում համեմատել Երևանի և մարզերի ռեստորաններն ու սրահները, տարոսիկների վարպետներին և լուսանկարիչներին, տեսնել իրական աշխատանքներ, գներ ու կարծիքներ և անվճար կապվել մատուցողների հետ հեռախոսով, WhatsApp-ով կամ Telegram-ով։
Հաճախ տրվող հարցեր
Ի՞նչ է բերում փեսայի կողմը նշանին+
Փեսայի կողմը բերում է նշանի մատանին և զարդարված սկուտեղներ՝ քաղցրավենիքով, մրգերով, կոնյակով կամ գինով և ծաղիկներով։ Շատ ընտանիքներում ավելացնում են նաև զարդեր կամ անձնական նվերներ հարսի համար։ Սկուտեղների կազմն ու քանակը տարբեր ընտանիքներում տարբեր են։
Ո՞վ է վճարում նշանդրեքի ծախսերը+
Ավանդաբար հյուրասիրությունը հոգում էր հարսի ընտանիքը, իսկ փեսայի կողմը՝ մատանին, նվերներն ու սկուտեղները։ Այսօր, հատկապես երբ նշանն անցնում է ռեստորանում, ծախսերը հաճախ բաժանվում են համաձայնությամբ։ Լավագույնն է այս հարցը նախապես քննարկել։
Ո՞վ է մատանին դնում հարսի մատին+
Սովորաբար դա անում է փեսան կամ փեսայի մայրը։ Որոշ ընտանիքներում այդ պատիվը տրվում է ընտանիքի ավագին։ Նախապես պայմանավորվեք, որպեսզի պահը հանգիստ ու գեղեցիկ անցնի։
Նշանից ինչքա՞ն հետո է լինում հարսանիքը+
Սովորաբար մի քանի ամսից մինչև մեկ տարի։ Ժամկետը կախված է ընտանիքների նախասիրություններից, ցանկալի սեզոնից և ընտրված սրահի ազատ օրերից։
Ի՞նչ գույնի զգեստ հագնել նշանին+
Հարսնացուները սովորաբար ընտրում են ոչ սպիտակ զգեստ՝ պաստելային, շամպայնի, կապույտ կամ բորդո երանգներով։ Սպիտակը պահում են հարսանիքի համար։ Կարևոր է, որ զգեստը համապատասխանի վայրին և ձեզ հարմարավետ լինի։


