Շուրջպար հարսանիքին. ինչու է շրջանը կարևոր և ինչպես պարել բոլորով
Ինչ է շուրջպարը հայկական հարսանիքում, ինչ է խորհրդանշում շրջանը, ինչպես է կազմվում պարի շարքը և ինչպես ներառել բոլոր հյուրերին՝ երեխաներից մինչև պապիկներ։
Շուրջպարը հայկական հարսանիքի այն պահն է, երբ սրահի բոլոր մարդիկ դառնում են մեկ շրջան։ Այստեղ չկա բեմ ու հանդիսատես. պարողը կողքի մարդու ձեռքից է բռնում և նրա հետ նույն ռիթմով շարժվում։ Հենց դրա համար հարսանիքի ամենազանգվածային պարերը շրջանաձև են։
Այս հոդվածում խոսում ենք հենց շուրջպարի ավանդույթի մասին՝ ինչ է նշանակում շրջանը, ինչպես է այն վարվում և ինչ սխալներ են թույլ տալիս, երբ պարը «չի վառվում»։ Պարերի անունների, առաջին պարի և պարուսույցի ընտրության մասին կարդացեք առանձին՝ հարսանեկան պարերի ուղեցույցում։
Ինչ է խորհրդանշում շրջանը
Շրջանը մշակույթներում հաճախ միասնության նշան է, իսկ հայկական հարսանիքում այդ միասնությունը շատ շոշափելի է. շրջանի մեջ են մտնում երկու ընտանիքները՝ հարսի և փեսայի կողմերը, ավագներն ու երեխաները։ Շրջանի մեջ չկա «առաջին» կամ «վերջին» տեղ, ուստի այն լավագույն ձևով ցույց է տալիս, որ երկու տները դարձել են մեկ։ Քոչարին, որն ամենահայտնի հայկական խմբապարերից է, ընդգրկված է նաև ՅՈՒՆԵՍԿՕ-ի ոչ նյութական մշակութային ժառանգության ցանկում (2017 թ.)։
Ինչպես է կառուցվում շուրջպարը
Առանձին պարերը տարբեր են, բայց կառուցվածքը գրեթե միշտ նույնն է.
- Պարագլուխ. մեկ մարդ, սովորաբար շրջանի սկզբում, ցույց է տալիս քայլերը և տեմպը։ Լավ պարագլուխը փոխում է շարժումը աստիճանաբար, որպեսզի տարեցներն էլ հասցնեն։
- Շրջան. բոլորը կանգնած են ձեռք ձեռքի կամ ուս ուսի։ Եթե մարդիկ շատ են, ստեղծվում են երկու-երեք համակենտրոն շրջաններ։
- Կենտրոն. շրջանի մեջտեղում պարում են զույգը կամ հերթով դուրս եկող հյուրերը։ Սա լրացուցիչ մեծ ուրախություն է բերում։
- Տեմպ. սկսվում է հանգիստ, ապա արագանում է. այդպես պարը «բռնում» է բոլորին։
Երբ են պարում շուրջպար հարսանիքի ընթացքում
Սովորաբար պարում են մի քանի պահի, որոնց մասին արժե նախապես պայմանավորվել երաժիշտների հետ.
- Հարսի տան բակում, երբ փեսայի կողմը գալիս է, և երկու ընտանիքները առաջին անգամ հանդիպում են (հարսին տանելու ծեսի մասին)։
- Եկեղեցու բակում, պսակից հետո, հաճախ կարճ ու ուրախ պարով։
- Սրահի մուտքի մոտ, երբ դիմավորում են զույգին։
- Խնջույքի ընթացքում՝ սեղանի հիմնական մասից հետո, երբ ժամանակն է բոլորին ոտքի հանելու։
Ինչ պետք է հաշվի առնել
- Տարածք. շրջանի համար պետք է ազատ հարթակ։ Եթե սրահի պարահրապարակը փոքր է, հարցրեք, կարելի՞ է սեղանները մի փոքր հետ քաշել։
- Կոշիկ. կանանց համար բարձրակրունկները դժվար են երկար շուրջպարի ժամանակ։ Հարսին խորհուրդ տվեք ունենալ հարմար երկրորդ զույգ։
- Հանդիսավար և երաժիշտներ. համաձայնեցրեք, թե երբ է առաջին շուրջպարը և ով է հրավիրում հյուրերին։ Լավ վարողը ծափահարում է, ոչ թե պարզապես հայտարարում։
- Օտարազգի հյուրեր. մի քանի վայրկյանում ցույց տվեք հիմնական քայլը, և հենց նրանք հաճախ դառնում են ամենաոգևորված պարողները։
- Երեխաներ և ավագներ. նախատեսեք հանգիստ տեմպով պար, որպեսզի ոչ ոք սեղանի մոտ մենակ չմնա։
Շուրջպարի հաջողությունը կախված է նրանից, թե որքան հարմար է սրահը և որքան լավ են երաժիշտները։ Համեմատեք հարսանեկան նվագախմբերին ու սրահներին hars.am-ի մատուցողների բաժնում։
Հաճախ տրվող հարցեր
Շուրջպարն ու քոչարին նույնն են՞։+
Քոչարին շուրջպարի մի տեսակ է։ «Շուրջպար» ավելի լայն հասկացություն է, որը ներառում է շատ շրջանաձև պարեր։
Պետք է՞ սովորել շուրջպար հարսանիքից առաջ։+
Եթե հյուրերի մեծ մասը հայ է, հաստատ ոչ։ Օտարազգի հյուրերի համար կարճ ցուցադրությունը բավական է։
Կենդանի նվագախո՞ւմբ, թե DJ։+
Շուրջպարի համար կենդանի նվագախումբը ավելի ճկուն է. նա զգում է պարողներին ու երկարացնում պարը։ Տարբերակների մասին՝ պարերի ուղեցույցում։
