Քավորի պարտականությունները հարսանիքին. ամիս առ ամիս և օրվա ընթացքում

Քավորի պարտականությունները սկսվում են հարսանիքից շատ առաջ և չեն ավարտվում խնջույքի ավարտով։ Քավորը զույգի հոգևոր հովանավորն է, փեսայի աջ ձեռքը և օրվա այն մարդը, ում դիմում են, երբ ինչ-որ բան ընթանում է ոչ ըստ ծրագրի։ Այս հոդվածում ամփոփել ենք, թե կոնկրետ ինչ է սպասվում քավորից, որպեսզի և՛ նա, և՛ զույգը նախապես իմանան օրվա ընթացքը։ Թե ով կարող է լինել քավոր և ինչպես է ընտրվում, կարդացեք առանձին հոդվածում։

Տարբեր շրջաններում և ընտանիքներում սովորույթները տարբեր են, ուստի ստորև նկարագրածը ամենատարածված պատկերն է. մանրամասները համաձայնեցրեք ձեր ընտանիքի ավագների հետ։

Ինչու է քավորն այդքան կարևոր

Ազգագրական նկարագրություններում նշվում է, որ հայկական հարսանիքում քավորի և քավորկնոջ ընտրությունը համարվում էր շատ կարևոր, քավորը սովորաբար լինում էր փեսայի ամենամոտ ու հարազատ մարդկանցից և նորապսակների համար ծառայում էր որպես օրինակ։ Հին նկարագրություններում նա կրում էր սպիտակ, կանաչ ու կարմիր ժապավեններով ուսկապ, և նրա ներս մտնելիս բոլորը ոտքի էին կանգնում։ Այսօր ուսկապը հազվադեպ է, բայց հարգանքը մնացել է։

Հարսանիքից առաջ. քավորի ցուցակը

2-3 ամիս առաջ

• Հաստատել մասնակցությունը և հարսանիքի ամսաթիվը, եկեղեցին, պսակի ժամը։
• Եթե նախատեսվում է եկեղեցական պսակ, ստուգել, որ ինքը մկրտված է Հայ Առաքելական եկեղեցում, և նախապես հանձնել քահանային իր անունը, ազգանունը և հայրանունը։
• Քննարկել զույգի հետ ծախսերի հարցը։ Ոչ մի ծախս պարտադիր չէ, բայց ավելի լավ է նախապես պարզ լինի, թե ինչ է նա վերցնում իր վրա (նվեր, ծաղկային մաս, տորթ, եկեղեցու նվիրատվություն և այլն)։

2-4 շաբաթ առաջ

• Ստանալ օրվա ժամանակացույցը և հիշել, թե երբ ու որտեղ է միանում փեսային։
• Պատրաստել հագուստը՝ կոստյումը, վերնաշապիկը, կոշիկը, և համաձայնեցնել գույների ոճը քավորկնոջ ու զույգի հետ, որ լուսանկարներում ներդաշնակ երևան։
• Համաձայնեցնել հանդիսավարի հետ՝ երբ է հնչելու իր կենացը, և սկսել մտածել խոսքի մասին (տե՛ս կենացի մասին)։
• Պատրաստել կանխիկ գումար ծրարներով՝ «փրկագնի» ծեսերի համար (կոշիկի և դուռ բռնելու հետ կապված)։

Հարսանիքից 1-2 օր առաջ

• Ստուգել հեռախոսը, համարները (փեսա, հանդիսավար, լուսանկարիչ, վարորդներ) և մեքենայի վառելիքը, եթե իր մեքենայով է գալու։
• Վերջին անգամ անցնել օրվա ծրագրով փեսայի հետ։
• Լավ քնել. հաջորդ օրը երկար է լինելու։

Հարսանիքի օրը

Առավոտյան՝ փեսայի կողքին

• Գալ փեսայի մոտ պայմանավորված ժամին, օգնել նրան պատրաստվելիս։ Քավորը հաճախ ապահովում է փեսայի հանգստությունը, երբ վերջինս նյարդայնանում է։
• Հետևել, որ ամեն ինչ բերված է. մատանիները, փաստաթղթերը (եթե ինչ-որ բան պետք է եկեղեցում), փեսայի ծաղկեփունջը։

Հարսի տանը

• Գնալ փեսայի հետ հարսի տուն։ Քավորը սովորաբար փեսայի կողմի գլխավոր «բանակցողն» է. նա է սակարկում դուռ բռնողների հետ և «գտնում» թաքցրած կոշիկը։
• Պահել ծեսի տևողությունը ողջամիտ սահմաններում (10-15 րոպե), որ պսակի ժամը չուշանա։
• Ազապբաշու (ով է նա) հետ համաձայնեցնել, թե ով ինչ է անում, որպեսզի փեսայի կողքին միշտ մեկը լինի։

Եկեղեցում

• Ժամանել առաջինների թվում և հագնվել պատշաճ (քավորկինը՝ գլխաշորով)։
• Արարողության ընթացքում կանգնել զույգի հետևում և պահել խաչը նրանց գլխավերևում։ Սա պսակի ամենաճանաչելի պահն է։ Քահանան նախապես կասի, թե երբ ինչ անել։ Արարողության մանրամասները՝ եկեղեցական պսակի հոդվածում։

Խնջույքին

• Նստել պատվավոր տեղում (սովորաբար զույգի կամ ծնողների սեղանի մոտ)։
• Ասել կենացը։ Բավական է 2-3 րոպե. անկեղծ մաղթանք, մեկ ջերմ հիշողություն, օրհնություն։
• Աջակցել հանդիսավարին՝ կենացների, շուրջպարի և այլ սովորույթների պահերին։ Եթե երեկոյի ընթացքում ընտանիքի միջև անհամաձայնություն կամ անհարմար իրավիճակ է ստեղծվում, քավորը խաղաղեցնողն է։
• Հարսանիքի վերջում օգնել փեսային՝ հյուրերին ճանապարհելիս և գույքը, նվերները հավաքելիս։

Հարսանիքից հետո

Շատ ընտանիքներում քավորը հետագայում դառնում է զույգի երեխաների կնքահայրը, ուստի հարաբերությունը շարունակվում է տարիներ։ Տոներին այցելեք նրան, շնորհավորեք նրա ընտանիքի կարևոր օրերին, իսկ հարսանիքից հետո փոքրիկ նվերով ու անձնական շնորհակալությամբ այցելեք նրա տուն։ Լավ ժեստ է նաև հարսանեկան լավագույն լուսանկարներից մեկը շրջանակով նվիրելը։

Քավորի համար հարմար հագուստ, ինչպես նաև լուսանկարիչներ և այլ մատուցողներ գտնելու համար բացեք hars.am-ի մատուցողների բաժինը։